काठमाडौँ, वैशाख ९ गते। संविधान निर्माण प्रक्रियालाई निर्धारित समयमै टुङ्गो लगाउन प्रमुख राजनीतिक दलहरू छलफलमा संलग्न रहे पनि शनिबार नेपाली काँग्रेस र एनेकपा -माओवादी)का शीर्ष नेताबीच भएको छलफल ठोस निष्कर्षमा पुगेन। संविधानसम्बन्धी विवादित विषयमा सहमति खोज्न काँग्रेस र माओवादीबीच सो छलफल भए पनि ठोस सहमति जुटेको छैन। शुक्रबार पनि उक्त दुई दलको बैठक भएको थियो। बैठकपछि नेताहरूले छलफल सकारात्मक रहेको भने बताउनुभएको छ।
संविधान निर्माणका मुख्य विवादित राज्यको शासकीय स्वरूप र सङ्घीयताका विषयमा दलहरूबीच अझै सहमति हुन सकको छैन। सङ्घीयताको आधार तय गर्ने विषय र राज्यको शासकीय स्वरूपसम्बन्धी अधिकार र निर्वाचनप्रणाली कस्तो हुने भन्ने विषय अहिलेसम्म अन्योलकै अवस्था छ।
यस विषयमा दलहरूबीच सहमतिका लागि प्रयास भने तीव्र भएको छ। दलहरूले अलगअलग छलफल गरेर त्यसपछि ठोस सहमति गर्ने योजना बनाएको भए पनि शनिबारको दुई दलको बैठक निष्कर्षविहीन रहँदा सहमति प्रक्रिया अघि बढ्न सकेको छैन।
शासकीय स्वरूप र सङ्घीयताका विषयमा नेपाली काँग्रेस र एनेकपा -माओवादी)बीच प्रमुख भिन्नता रहेको बताइएको छ। सङ्घीयताको विभाजनमा काँग्रेसले पहिचान र सामथ्र्यलाई प्रमुख आधारका रूपमा अघि सारेको छ। जातीय राज्य अस्वीकार गर्ने घोषणा काँग्रेसले गरिसकेको छ। माओवादीले भने पहिचानलाई छाड्न नसकिने अडान लिएको छ। अर्कोतर्फ निर्वाचन प्रणालीका बारेमा पनि दलहरूले सहमति गरेका छैनन्।
राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीमा अधिकारको विभाजन गर्ने कुरामा भने दलहरू सहमति नजिक पुगेको बताइएको छ। यस विषयमा नेताहरूले खुलेर कुनै कुरा बताएका छैनन्। शनिबार बिहान बसेको माओवादी र काँग्रेसका शीर्ष नेताहरूको बैठकमा पनि शासकीय स्वरूप र राज्यको पुनःसंरचनाबारे छलफल भए पनि सैद्धान्तिक तहमा मात्र कुराकानी भएको जानकारी नेताहरूले दिएका छन्।
नेपाली काँग्रेसका उपसभापति एवं संसदीय दलका नेता रामचन्द्र पौडेलले दुई दलबीचका छलफल सकारात्मक रूपमा अघि बढेको तर ठोस सहमति हुन नसकेको उहाँले बताउनुभयो। दुई दलको छलफलपछि एमालेसहितको बैठक र त्यसपछि मधेसी मोर्चासँग बसेर छलफल गरिने जानकारी उहाँले दिनुभयो। सबैको सम्मान र नेपालको परिस्थिति अनुकूल हुने गरी विवादित विषयलाई टुङ्गोमा पुर्याइने उहाँले बताउनुभयो।
नेता पौडेलले सकेसम्म कम प्रदेश हुने गरी राज्यको पुनःसंरचना गरिने चर्चा गर्नुभयो। यसअघि प्रमुख राजनीतिक दलका बीचमा छदेखि आठ प्रदेशमा सहमति गर्ने अनौपचारिक निर्णय भए पनि दलहरूले यस विषयमा अन्तिम निष्कर्ष निकालेका छैनन्।
एनेकपा -माओवादी)का नेता पोष्टबहादुर बोगटीले दुई पार्टीबीचको छलफल शासकीय स्वरूप र राज्यको पुनःसंरचनामा केन्दि्रत रहेको भन्दै दलहरू यस विषयमा छिट्टै सहमतिमा पुग्ने बताउनुभयो।
नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य विमलेन्द्र निधिले सबै दलको सम्मान हुने गरी यस विषयमा टुङ्गोमा पुगिने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। बहुजातीय, बहुसांस्कृतिक, बहुभाषिक विषयलाई विचार गरी विवादित विषय टुङ्गो लगाउनुपर्छ भन्नेमा काँग्रेस रहेको उहाँले उल्लेख गर्नुभयो।
