सोलुखुम्बु, वैशाख १० गते। विभिन्न्ा देशबाट सगरमाथाको दृश्य हेर्न सोलुखुम्बु आउने पर्यटक हवाई मार्ग हँुदै काठमाडौँको त्रिभुवन विमानस्थलबाट सोझै तेञ्जिङ हिलारी विमानस्थल लुक्लामा जान थालेपछि जिरीदेखि लुक्लासम्मका पर्यटन व्यवसायी मारमा परेका छन्।
दोलखाको जिरी, सोलुखुम्बुको किन्जा बजार, जुनबेसी, नुनथला, खरीखोला हुँदै खुम्बु क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने पर्यटक पछिल्लो समयमा सीधै लुक्लामा जान थालेपछि त्यसभन्दा तलतिरका पदमार्गमा व्यवसाय गर्दै पर्यटन व्यवसायीको अहिले घर भाडा तिर्न र दैनिक खर्च धान्न रमेत मुश्किल भएको उनीहरूले बताएका छन्।
अघिल्ला वर्षमा झैँ पर्यटक आउने आशामा पर्यटकको सेवा सुविधाका लागि भन्दै गरेको लाखौँको लगानी डुब्ने भयले उनीहरू चिन्तित बनेका छन्। उनीहरू भन्छन्, ''पर्यटक आउँछ भनेर दिनैभर पर्खंदा एउटा पनि पर्यटक आउँदैनन् हामी त आˆनो टाउकोमाथिबाट उडेको हवाईजहाज हेर्दै त्यसमा त्यत्ति पर्यटक होलान् भन्दै अनुमान गर्दै बस्छौँ।''
जिरी-लुक्ला पदमार्गमा पर्ने स्थानहरू किञ्जाबजार, लाम्जुरा, जुनबेसी, रिङ्मु, नुनथला, जुभिङ खरीखोला, पैँयाजस्ता स्थानमा गरी करिब दुई हजारभन्दा बढी त होटल व्यवसायी मात्र रहेका छन्। दश वर्षे सशस्त्र द्वन्द्वकालमा नराम्रोसँग खस्केको पर्यटन व्यवसाय अहिले पनि सुधारोन्मुख अवस्थामा नभएको माउण्टेन भ्यू होटल टाक्सिन्दुका आङ काले शेर्पाले बताउनुभयो। पर्यटकले एकातर्फी मात्र जिरी-लुक्लाको पदमार्ग प्रयोग गर्ने हो भने आफूहरूको व्यवसाय फस्टाउने शेर्पाको भनाइ छ।
पर्यटकले एकातर्फी पैदल मार्ग प्रयोग गर्न वा सोलुखुम्बुको तल्लो क्षेत्रमा रहेका दुईवटा विमानस्थल फाप्लु र काँगेल विमानस्थललाई पर्यटकको सुविधाका लागि प्रयोग गर्नुपर्ने व्यवसायीले अर्को विकल्पका रूपमा लिएका छन्।
रिङमुस्थित सेन्टर लजका छेतेन शेर्पा पनि सरकारले पर्यटकलाई एकतर्फी अनिवार्य पैदल यात्रा गर्नुपर्ने प्रावधानसहित नीति तर्जुमा गर्नुपर्ने बताउनुहुन्छ। यसो गरेमा पर्यटन उद्योग फस्टाउने र यसको फाइदा राज्यलाई पनि हुने उहाँको भनाइ छ।
नेपालमा पर्यटन क्षेत्रको समानुपातिक विकास गर्ने हो भने अब बन्न लागेको तल्लो क्षेत्रको पर्यटन क्षेत्रको विकास योजनामा यस प्रकारको नीति तर्जुमा गर्नुपर्ने उहाँको सुझाव छ।
तल्लो क्षेत्रमा पर्यटकलाई चन्दा माग्छन्, अनावश्यक दुःख दिन्छन् भनेर माथिल्लो क्षेत्रका पर्यटन व्यवसायीले अनावश्यक हल्ला फैलाएका कारण पनि आफूहरूको व्यवसाय धराशयी बन्दै गएको रिङ्मुकी जाङ्मु शेर्पा बताउनुहुन्छ।
तल्लो क्षेत्र पर्यटकका लागि सुरक्षित स्थल भएको र पर्यटकलाई स्वागत सत्कार गर्न आफूहरू आतुर रहेको व्यवसायी बताउँछन्। पर्यटक आएमा गुणस्तरीय सेवा दिन सकिने उनीहरूको दाबी छ।
