डा. विमल कोइराला २०३५ सालमा शाखा अधिकृतबाट सरकारी सेवा सुरु गरेर प्रमुख जिल्ला अधिकारी, उद्योग, वन मन्त्रालय उपसचिव, सहसचिव हुँदै अर्थ मन्त्रालयका सचिवपछि निजामती सेवाको सर्वोच्च पद मुख्य सचिव पदबाट २०६२ सालमा सेवानिवृत्त हुनुभयो, ५० वर्षकै उमेरमा। सेवानिवृत्त भएपछि विश्व बैङ्कका परामर्शदाता, विदेशी विद्यालयमा प्राध्यापनजस्ता अनुभव सँग्ााल्नुभएका उहाँसँग निवृत्त जीवनबारेमा गरिएको छोटो कुराकानी ः
á निवृत्त जीवन कस्तो हुँदोरहेछ ?
- सरकारी सेवामा आनन्द, निवृत्त जीवनमा झनै आनन्द।
á आम दिनचर्या कस्तो छ ?
- अध्ययन, अनुसन्धानमा निकै व्यस्त छु।
á सेवानिवृत्त भएपछि कुनै सङ्घ-संस्थामा पूर्णकालिक आबद्धता छ ?
- त्यस्तो छैन। तर, सेवानिवृत्त भएपछि वासिङ्गटन डीसीस्थित विश्व बैङ्कको मुख्य कार्यालयमा एक वर्षसम्म परामर्शदाताका रूपमा काम गरेँ। त्यसपछि जापानको टोकियोमा ६ महिनासम्म प्राध्यापन गरँे। अहिलेचाहिँ स्वतन्त्र परामर्शदाताका रूपमा कार्यरत छु।
á सरकारी सेवा कस्तो रहृयो ?
- २७ वर्ष दुई महिना लामो सरकारी जागिर यात्रा सफल नै रहृयो।
á सेवानिवृत्त भएपछि सामाजिक हेराइमा परिवर्तन आउँछ भनिन्छ नि ?
- मेरो हकमा फरक छ किनकि सरकारी सेवामा रहँदा पनि सधैँ सडकमै हिँड्थँे, त्यस्तो 'हाइफाई' केही देखाइनँ। अहिले पनि यस्तै छ। सरकारी सेवामा रहँदाकै जस्तो सामाजिक मानसम्मान, इज्जत पाइरहेकै छु।
á जागिरे जीवनको सबैभन्दा राम्रो पक्ष ?
- नयाँ कुरा सिक्न पाइन्छ। त्यस्तै विभिन्न व्यवधानसँग जुध्दा निकै तनाव पनि हुन्छ।
á निवृत्त जीवनको राम्रो पक्ष ?
- तनाव हुँदैन, इच्छा लागेको गर्न पाइन्छ। कसैको रोकटोक हुँदैन।
á अनि नराम्रो पक्षचाहिँ नि ?
- नराम्रो पक्ष नै छैन। घरपरिवार र साथीभाइ सबैलाई समय दिन सकिएको छ। व्यवस्थित तथा सन्तुलित तवरले जीवन चल्दो रहेछ।
á निवृत्त जीवनका भावी कार्यक्रम।
- अहिले ५७ वर्षको भएँ, अब पाँच वर्षसम्म मात्र काम गर्छु। ६२ वर्ष उमेर पुगेपछि काम गर्न निकै कम गर्छु वा छोडिनै दिन्छु।
á निजामती सेवाको सर्वोच्च पदको अनुभवका आधारमा अहिलेको सेवानिवृत्त उमेर घटाउनु वा बढाउनुपर्ला ?
- म त ५० वर्षकै उमेरमा सेवानिवृत्त भएको थिएँ। तर, अहिलेको सेवानिवृत्त उमेर ५८ वर्ष ठिकै छ।
á निवृत्त भएपछि बढी चाख लागेको विषयवस्तु ?
- अनुसन्धान तथा परामर्शको कार्य गर्नुपर्ने भएकाले पढाइमा निकै ध्यान दिन पाएको छु। अध्ययनको तृष्णा अहिले मेट्दै छु।
á निवृत्त जीवनमा धर्मकर्ममा कत्तिको ध्यान जाँदोरहेछ ?
- मन्दिरै गएरमात्र धर्म हुन्छ भन्ने पक्षमा छैन। आध्यात्म तथा ईश्वरमा भने अगाध आस्था छ।
á निवृत्त जीवनले सिकाएको कुरा ?
- जागिरे हुँदा सरकारी सेवामा लागेका कारण वृत्ति विकास भएको हो जस्तो लाग्थ्यो तर निवृत्त भएपछिका अवसर उपयोग गर्दा ममा पनि 'क्वालिटी' छ र यसको उपयोग भइरहेको छ जस्तो लाग्छ।á
á अमृत कँडेल