संखुवासभा, असार २९ गते। जिल्लाको उच्च हिमाली क्षेत्रमा आजभोलि यार्सागुम्बा संकलन र खरीद-बिक्री तीव्र भएको छ। जिल्लामा यार्सागुम्बा संकलनको मुख्य क्षेत्र उत्तरी क्षेत्रको मकालु वरुण राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रमा दैनिक रूपमा संकलन बढेको छ।

यार्साको मूल्य आकाशिएपछि संकलन बढेको निकुञ्जले जानकारी दिएको छ। एउटा यार्साको मूल्य यार्सा संकलन क्षेत्रमै ११० रुपियाँसम्म पर्ने गरेको छ। निकुञ्ज संरक्षित क्षेत्रमा पाइने यार्सागुम्बा संकलन पूर्जी र निकासी पूर्जी दैनिक एक किलोग्रामदेखि पाँच किलोग्रामसम्म लिने गरेको छ।

जिल्ला वन कार्यालयबाट भने यार्सागुम्बा निकासीका लागि कसैले पूर्जी नलिएको जनाएको छ। त्यसैगरी मकालु वरुण राष्ट्रिय निकुञ्ज कार्यालयमा संकलन लिएको विवरण इलाका क्षेत्रमै रहेको र पूरा तथ्यांक जिल्ला आई नसकेको जनाएको छ।

निकुञ्ज क्षेत्रअन्तर्गत मध्यवर्ती क्षेत्र सामुदायिक वन समूहबाट संकलन पूर्जी वितरण गर्ने कानूनी प्रावधान रहेको छ तर अहिले निकुञ्ज क्षेत्रअन्तर्गत संरक्षित क्षेत्रमा नेपाली तथा तिब्बती व्यापारीहरू संकलन भइरहेको क्षेत्रमा नै पुग्ने गरेको बताइएको छ।

एकै परिवारका पाँच जनासम्म यार्सा संकलनका लागि जाने गरेको र मकालुको ठूलोपोखरी, याङलेखर्क, खोङमा, मकालु बेसक्याम्प र याफुको साइसिमा, मेरापिक बेसक्याम्पलगायतका क्षेत्रमा यार्सा बढी मात्रामा पाइने गरेको छ। दुई हजार पाँच सय मिटरदेखि चार हजार मिटरसम्म पाइने यार्सा यस वर्ष खुला सीमाका कारण तिब्बतको मुख्य नाका मानिने किमाथाङ्का हुँदै चिनियाँ बजारमा निर्यात हुने गरेको छ।

केही दिन पहिले मकालु आधार शिविर पुगेको व्यापारी वाङ्छे शेर्पा यार्सागुम्बा खरीद-बिक्री तथा संकलन बढी भई रहेको र संकलन क्षेत्रमै संकलकहरूले सातामा रु. एक लाखसम्मको यार्सा संकलन गरी रुपियाँ लिएर घर र्फकने गरेको बताए।