कैलाली, असोज ५ गते । सुदूरपश्चिममा शुक्रबार साझबाट परेको अविरल बर्षाका कारण ३३ जनाको मृत्यु भएको छ भने ८० जनाभन्दा बढी हराइरहेका छन् । बाढीबाट सुदूरपश्चिमका हजारौ व्यक्ति विस्थापित बने पनि उद्धारकार्य अझैसम्म सुरु हुनसकेको छैन । बाढीबाट कैलालीमा १८ जना, कञ्चनपुरमा १० जना र डोटीमा पाचजनाको मृत्यु भएको छ । बाढीका कारण कैलालीमा ३० जना र कञ्चनपुरमा ४० जना बेपत्ता छन् ।
बाढीबाट कैलालीको गेटा गाविस-७ श्रीलङ्का गाउकी ७० बर्षीय कमली विक, रामसिखरझाला-९ का पाच बर्षीय विशाल बादी, नौ वर्षकी अग्नि चौधरी, बलिया गाविसका १७ वषर्ीय मदन खड्का, निगाली-५ का २० बर्षीय सुमनकुमारी सिंह, पथरैया-१ का २२ बर्षीय सुरेश डागा, धनगढी-६ मटियारीका खुसिराम चौधरी, लालबोझी गाविसका भवानी ढोली र फकीया चौधरी र धनसिंहपुरका मनसरी लुहार छन् ।
कैलाली गोदावरी ओलानीका सात बर्षीय पूजा सुनार र पाच बर्षीय लक्ष्मी सुनारको भने बाढीका कारण घर भत्कादा मृत्यु भएको हो । कैलालीको नेपाल-भारत सीमामा रहेको मोहना नदीमा डुबेर रमेश नामका एक व्यक्तिको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीले जनाएको छ । त्यसैगरी मसुरियामा एकजना गेटामा एक बालक र पहलवानपुरमा तीनजनाको शब भेटिए पनि उनीहरूको पहिचान हुन नसकेको प्रहरीले जनाएको छ ।
उता कञ्चनपुरको श्रीपर-१ का १० बर्षीय भीमबहादुर बोहरा र पाच बर्षीय अनिता चन्दको मृत्यु भएको छ । त्यसैगरी दोधारा गाविस वडा नं. ८ शान्तिटोलका ७० बर्षीय सिद्ध आगरे, ११ बर्षीय कविता सार्की, सात वर्षकी कमला सार्की, ११ बर्षीय नयनसरा सार्की, ६ बर्षीय गङ्गे सार्की, सात बर्षीय पदम सार्की र १० बर्षीय देवकला सार्की छन् । कञ्चनपुरको दक्षिणी क्षेत्र पराशन गाविस वडा नं. ८ बिचफाटामा चारमहिने बालक लालबहादुर ठोगीको पनि मृत्यु भएको कञ्चनपुर प्रहरीले पुष्टि गरेको छ ।
डोटीको लक्ष्मीनगर गाविसमा पहिरोले घर पुरिादा एकै परिवारका पाचजनाको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा २५ बर्षीय थगुदेवी भाट, उनकी आठ बर्षीय जुम्ल्याहा छोरी गङ्गा र जमुनाको मृत्यु भएको छ । त्यस्तै अर्की पाच बर्षीय छोरी सीता भाट र सातमहिने चित्रा भाटको पनि मृत्यु भएको छ ।
बाढीका कारण कैलालीमा ४० जनाभन्दा बढी बेपत्ता भएका छन् । प्रारम्भिक तथ्याङ्क अनुसार बाढीले कैलालीका ४२ गाविसका २२ सय घरभन्दा बढी डुबानमा परेका छन् भने ३३ सय २५ परिवारका दस हजार व्यक्ति विस्थापित भएका छन् । कैलालीमा तीन सय सात घर त बाढीले बगाएको रेडक्रस कैलालीका सभापति हेमराज ओझाले बताउनुभयो ।
कैलालीको पूर्वी दक्षिण भेगका झन्डै एक दर्जनभन्दा बढी गाविस बढी प्रभावित भएका छन् । दुई दर्जनभन्दा बढी गाविसको ७० प्रतिशत भू-भाग जलमग्न भएको छ । नदीमा आएको बाढीले खैलाड, लालबोझी, उदासीपुर, पवेरा, हसुलिया, भजनी, पहलवानपुर, गेटा, मालाखेतीलगायतका गाविस बढी प्रभावित छन् ।
प्रतिकूल मौसमका कारण नदीमा डुबेका हजारौा परिवारको आइतबार सााझसम्म पनि उद्धार हुन सकेको छैन । राहत सामग्री र उद्धारका लागि रेडक्रस र सुरक्षाकर्मी पनि परिचालन हुन कठिनाइ भएको छ ।
आइतबार दिउसो डुबान क्षेत्रमा उद्धारका लागि गएको हेलिकोप्टर जताजतै पानी नै पानी भएपछि डुबान क्षेत्रमा बस्न सकेन । डुबान क्षेत्रका अधिकांश परिवार घरको छत र छानामा बसेका छन् ।
डुबानमा परेका अधिकांश बस्तीका बासिन्दाले आफूहरूलाई जोगाउन नेपाल रेडक्रस सोसाइटी र प्रहरीलाई लगातार फोन गरिरहेका छन् । डुबान क्षेत्रको अवलोकनमा गएका प्रमुख जिल्ला अधिकारी क्षेत्रबहादुर भण्डारीले पानीको सतह र बाढी बढी भएका कारण उद्धार कार्य हुन नसकेको बताउनुभयो ।
अविरल वषर्ापछि आएको बाढीका कारण पूर्वपश्चिम राजमार्गको पहलवानपुर खण्ड अवरुद्ध भएको छ । पानीको अत्यधिक बहावले राजमार्ग नै कटान गरेपछि बाटो अवरुद्ध हुन पुगेको हो । उता लम्की-टीकपुर खण्डको एउटा पुल भत्केका कारण सो बाटो पनि अवरुद्ध भएको छ ।
आइतबार बिहान पानी परे पनि दिउासो भने फाटफुट मात्र परेको थियो । जलवायु विज्ञान कार्यालय अत्तरियाका अनुसार शुक्रबारदेखि शनिबार बिहानसम्म २२९ मिलिलिटर पानी परेको थियो ।
कञ्चनपुरमा बाढीले १५ सय परिवार विस्थापित भएका छन् भने दुई हजारभन्दा बढी घर डुबानमा परेका छन् । जिल्लाभरिमा ४२ जना अझै बेपत्ता रहेका स्थानीय बासिन्दाले बताएका छन् ।
स्थानीय लालबहादुर शाहीका अनुसार चौधर नदी फुटेर गाउ पसेपछि रामपुर बिलासीपुरको बण्डजालामा ४० जना शनिबार रातिदेखी हराइरहेका छन् । बाढीले बण्डजालामा दुई सय घर विस्थापित भएका छन् । प्रहरीले भने कुनै जानकारी प्राप्त नभएको जनाएको छ ।
बाढीले शङ्करपुर, कृष्णपुर, दोधारा, झिलमिल, रैकवार बिचवा, बेल्डाडी, सुन्दरपुर, रौतेली बिचवा, रामपुर बिलासीपुर र श्रीपुरका गाविस बढी प्रभावित भएका छन् ।
प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार भने कठिन भइरहेको छ । आइतबार श्रम तथा यातायात व्यवस्थामन्त्री लेखराज भट्टसहितको १८ जना संविधानसभा सदस्यको टोलीले कैलाली जिल्लाको बाढी प्रभावित क्षेत्रको निरीक्षण गरेको थियो ।
टोलीले कैलालीसहित बर्दियाको राजापुर क्षेत्रको हवाई निरीक्षण गरेको छ । डुबानका कारण हेलिकोप्टर भने अवतरण हुन सकेन । मन्त्री भट्टले सोमबारदेखि उद्धार र राहत कार्य गरिने बताउनुभएको छ ।
उद्धार र राहत कार्यका लागि सप्तकोसीमा खटिएको सेना र हेलिकोप्टर कैलालीमा परिचालन गरिने पनि मन्त्री भट्टले जानकारी दिनुभयो । सोमबार कैलाली, कञ्चनपुर र डोटी जिल्लाको अवस्थासमेत निरीक्षण गरिने बताइएको छ ।
निरीक्षण टोलीमा कैलालीबाट कैलालीका छ, कञ्चनपुरका चार र डोटीका दुईवटै निर्वाचन क्षेत्रबाट निर्वाचित र मनोनीत सभासद्को सहभागिता रहेको छ ।
उता नेपालगन्ज र वरिपरिका क्षेत्रहरूमा भइरहेको अविरल वषर्ाका कारण नेपालगन्ज नगरपालिकाका अधिकांश भागहरू जलमग्न भई दर्जनौ घरहरू डुबानमा परेका छन् ।
