महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटालाई सम्झेर उहाँमै केन्दि्रत रहेर जुन चित्रकला महोत्सव आयोजना गर्नुभएको छ, यो वास्तवमा उहाँप्रतिको ठूलो सम्मान हो । साहित्य, कला, सङ्गीतजस्ता मौलिक सिर्जनाहरूबाट राष्ट्रको सेवा गर्ने स्रष्टाहरू अजम्मरी हुन्छन् र उनीहरूको सम्झना सधैँभरि भइरहन्छ भन्ने कुराको द्योतक आजको कार्यक्रम हो भन्ने मलाई लाग्छ ।
महाकवि देवकोटाका बारेमा मैले धेरै भनिरहनुपर्दैन । उहाँको मृत्युको आधा शताब्दीपछि आजसम्म पनि सधैँ उत्तिकै चर्चा पाइरहने उहाँको उचाइ बराबरका नेपाली स्रष्टाहरू कोही छैनन् भन्दा अत्युक्ति नहोला । मैले बुझेसम्म आजसम्म नेपालमा सबभन्दा बढी खोज, अनुसन्धान, अध्ययन र विवेचना कसैको भएको छ भने महाकवि देवकोटाको नै भएको छ । उहाँका विषयमा कैयौँ पुस्तकहरू लेखिएका छन् । विभिन्न विद्वान्हरूले विद्यावारिधिहरू हासिल गर्नुभएको छ । विद्यालयदेखि विश्वविद्यालय तहसम्म सम्भवतः सबभन्दा बढी पढिने-पढाइने स्रष्टा पनि देवकोटा नै हुनुहुन्छ ।
मुलुकले सधैँ-सधैँ सपुतहरू पाउँदैन । आ-आफ्नो युगमा, आ-आफ्नो क्षेत्रमा एकाध जना व्यक्तित्वहरू जन्मिन्छन्, जसले युगौँयुगसम्म पनि आफूलाई स्थापित गराउने सफलता पाउँछन् । महाकवि देवकोटाको जन्म शताब्दी मनाइरहेको यस अवस्थामा उहाँ नेपालीहरूको मात्र होइन, विदेशी साहित्यकारहरूको दिमागमा पनि जीवित हुनुहुन्छ । त्यस्ता स्रष्टालाई महोत्सवको आयोजना गरी सम्झनुले वास्तवमा मुलुककै कला र साहित्यप्रति सम्मान भएको छ भन्ने मलाई लाग्छ ।
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा जुन समयमा जन्मिनुभयो, जुन समयमा उहाँले शिक्षा हासिल गर्नुभयो र जुन समयमा उहाँले साहित्य रचना गर्नुभयो, त्यो समय आजभन्दा निकै भिन्न थियो । जहानियाँ राणाशासन र राजतन्त्रका बीचमा पनि उहाँले एउटा विद्रोही र क्रान्तिकारी साहित्यकारका रूपमा आफूलाई स्थापित गराउनु चानचुने कुरा थिएन । वास्तवमा उहाँको त्यही विशिष्ट गुणले नै हामीले आजसम्म पनि उत्तिकै मर्यादा र सम्मानका साथ सम्भिmरहेका छौँ ।
महाकवि देवकोटाको जन्म शताब्दीको अवसर पारेर आज यहाँ मुलुकका प्रतिष्ठित चित्रकारहरू भेला हुनुभएको छ । उहाँहरूको चित्रकला पनि महाकवि देवकोटामै समर्पित छ । चित्रकारहरूले देवकोटालाई आ-आफ्नै कोणबाट हेर्नुभएको छ ।
लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा राजनीतिमा पनि लाग्नुभएको थियो । शिक्षामन्त्रीका रूपमा पनि उहाँले मुलुकको सेवा गर्नुभएको थियो तर उहाँको राजनीतिक व्यक्तित्वका बारेमा मानिसहरूलाई त्यति धेरै मतलब छैन तर उहाँले नेपाली भाषालाई अन्तर्राष्ट्रिय जगत्मा पुर्याउनका लागि समेत गरेको योगदान भने आज पनि ताजै छ ।
अवश्य पनि महाकवि देवकोटाका यिनै अमर कार्यहरूको सम्झना गर्दै 'महाकवि देवकोटा शताब्दी महोत्सव २०६६' मनाउने निर्णय भएको छ । यस वर्षभरि विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गर्नका लागि शतवाषिर्की समारोह समिति नै गठन भएको छ । आगामी दिनमा पनि यस्ता कार्यक्रमहरू जारी राख्नुहुने नै छ । आफ्नो युगका महान् स्रष्टा लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाप्रति हार्दिक श्रद्धा व्यक्त गर्दै आफ्नो भनाइ यहीँ टुङ्ग्याउँछु ।
-महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको शतवाषिर्कीको अवसरमा आयोजित चित्रकला महोत्सव -२३ साउन, ०६६) मा प्रमुख अतिथिको रूपमा व्यक्त गर्नुभएको मन्तव्य)
